Yalova’nın en önemli simgelerinden biri olan Yürüyen Köşk, yalnızca mimarisiyle değil, taşıdığı anlamla da Türkiye’nin en özel yapılarından biridir. Bu köşk, aynı zamanda Atatürk’ün doğaya ve çevreye verdiği önemin en güçlü sembollerinden biri olarak kabul edilir.
1929 yılında, Mustafa Kemal Atatürk’ün Yalova’daki Millet Çiftliği arazisinde, sahilde bulunan ulu bir çınarın yanına küçük bir köşk inşa edilir. Atatürk, bu köşkü hem dinlenmek hem de çiftlikte yürütülen modern tarım çalışmalarını yakından takip etmek için kullanır.
Bir süre sonra görevliler, köşkün hemen yanındaki çınar ağacının dallarının yapıya zarar verdiğini ve özellikle rüzgârlı havalarda çatıyı etkilediğini belirterek ağacın dalının kesilmesi için izin ister.
Ancak Atatürk’ün verdiği cevap bugün hâlâ hafızalardadır:
“Ağaç kesilmeyecek, köşk yürütülecek.”
Bu tarihi karar üzerine mühendisler harekete geçer. Köşkün temeli dikkatlice açılır, altına tramvay rayları yerleştirilir ve bina raylar üzerinde yaklaşık 4.80 metre doğuya kaydırılır. Böylece ne ağaç zarar görür ne de köşk yıkılır.
10 Ağustos 1930 tarihinde Atatürk’ün bizzat takip ettiği bu çalışma başarıyla tamamlanır ve yapı o günden sonra “Yürüyen Köşk” adıyla anılmaya başlanır.
DÜNYADA BİR İLK OLAN ÇEVRECİLİK ABİDESİ
1930’lu yıllarda, bir ağacın korunması için bir yapının yerinin değiştirilmesi yalnızca Türkiye’de değil, dünya çapında da oldukça sıra dışı ve öncü bir uygulama olarak kabul edilmiştir. O dönemde çevre bilinci bugünkü kadar gelişmemişken, Atatürk’ün doğayı korumaya verdiği bu önem büyük bir vizyon ve ileri görüşlülük örneğidir.
Bu olay, Atatürk’ün sadece devlet adamı değil; aynı zamanda güçlü bir çevre öngörüsüne sahip bir lider olduğunu da göstermektedir. Yürüyen Köşk bu nedenle yalnızca bir yapı değil, aynı zamanda bir çevrecilik abidesi olarak görülmektedir.
Bugün Yürüyen Köşk, Yalova Belediyesi tarafından korunan ve müze olarak ziyaretçilere açık olan önemli bir kültürel mirastır. İçerisinde Atatürk’e ait özel eşyalar sergilenmekte, her yıl binlerce yerli ve yabancı ziyaretçi bu anlamlı yapıyı görmek için Yalova’ya gelmektedir.
Yürüyen Köşk, geçmişten günümüze yalnızca bir anı değil; doğaya saygının, ileri görüşlülüğün ve kültürel mirasın yaşayan simgesi olmaya devam etmektedir.
